ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

humanit managed services

BLOG

ป้องกัน Ransomware สำหรับ SME ไทย: ทำอย่างไรไม่ให้การโจมตีทางไซเบอร์ทำให้ธุรกิจต้องหยุดชะงัก

เจ้าของธุรกิจไทยจำนวนมากมักคิดว่า Ransomware หรือมัลแวร์เรียกค่าไถ่ เป็นภัยคุกคามที่เกิดขึ้นเฉพาะกับธนาคารหรือบริษัทขนาดใหญ่เท่านั้น แต่ในความเป็นจริง แฮกเกอร์ไม่ได้เลือกเป้าหมายจากขนาดของธุรกิจ พวกเขามองหาบริษัทที่เจาะระบบได้ง่าย และมีแนวโน้มว่าจะยอมจ่ายค่าไถ่

ลองนึกถึงบริษัทการค้าที่มีพนักงาน 30 คน ใช้เซิร์ฟเวอร์สำหรับแชร์ไฟล์ร่วมกัน มีโน้ตบุ๊กบางเครื่องที่ไม่ได้อัปเดตระบบความปลอดภัย และมีระบบสำรองข้อมูลที่ไม่เคยทดสอบกู้คืนเลย บริษัทลักษณะนี้อาจกลายเป็นเป้าหมายของ Ransomware ได้อย่างง่ายดาย

บทความนี้จะอธิบายว่า Ransomware เข้าสู่ระบบของธุรกิจ SME ไทยได้อย่างไร มาตรการป้องกันใดที่สำคัญที่สุด และธุรกิจควรเตรียมพร้อมอย่างไรเพื่อให้สามารถกลับมาดำเนินงานได้เมื่อเกิดการโจมตี

Ransomware เข้าสู่ระบบของธุรกิจขนาดเล็กได้อย่างไร?

ช่องทางที่แฮกเกอร์ใช้เข้าสู่ระบบมักเป็นเรื่องใกล้ตัวกว่าที่คิด เช่น

  • พนักงานเปิดไฟล์แนบจากอีเมลที่ปลอมเป็นใบแจ้งหนี้

  • โปรแกรมสำหรับเข้าถึงคอมพิวเตอร์จากระยะไกล (Remote Access) เปิดให้เชื่อมต่อผ่านอินเทอร์เน็ตโดยใช้รหัสผ่านที่คาดเดาได้ง่าย

  • โน้ตบุ๊กไม่ได้รับการอัปเดตความปลอดภัยเป็นเวลาหลายเดือน เพราะไม่มีผู้รับผิดชอบดูแลโดยตรง

  • บัญชีของพนักงานที่ลาออกไปแล้วยังไม่ได้ถูกปิด และถูกนำไปใช้เข้าถึงระบบโดยไม่ได้รับอนุญาต

เมื่อแฮกเกอร์เข้าสู่ระบบได้แล้ว พวกเขามักไม่ได้เริ่มเข้ารหัสไฟล์ทันที แต่จะใช้เวลาสำรวจระบบ ค้นหาเซิร์ฟเวอร์จัดเก็บไฟล์และข้อมูลสำรอง บางครั้งอาจขโมยข้อมูลออกไปก่อน เพื่อนำมาใช้ข่มขู่ว่าจะเผยแพร่ข้อมูลหากบริษัทไม่ยอมจ่ายค่าไถ่

หลังจากนั้นจึงเริ่มเข้ารหัสไฟล์ ทำให้ธุรกิจไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลสำคัญได้

นี่คือเหตุผลว่าทำไม การตรวจจับภัยคุกคามจึงสำคัญไม่แพ้การป้องกัน

ช่วงเวลาที่แฮกเกอร์แอบเคลื่อนไหวอยู่ในระบบก่อนเริ่มเข้ารหัสไฟล์ คือโอกาสสำคัญที่ระบบเฝ้าระวังจะสามารถตรวจพบความผิดปกติและแจ้งเตือนให้ทีม IT เข้าดำเนินการได้ทันเวลา

ความเสียหายที่แท้จริงไม่ได้มีแค่ค่าไถ่

เจ้าของธุรกิจมักให้ความสำคัญกับจำนวนเงินค่าไถ่ที่แฮกเกอร์เรียกร้อง แต่ในหลายกรณี ความเสียหายที่รุนแรงกว่ากลับเป็นการหยุดชะงักของธุรกิจ ยอดขายและคำสั่งซื้อที่สูญเสียไป รวมถึงปัญหาด้านกฎหมายที่อาจตามมา

หากไฟล์ที่ถูกเข้ารหัสมีข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าหรือพนักงาน ธุรกิจอาจมีหน้าที่ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA)

หากเกิดเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล บริษัทต้องแจ้งสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลภายใน 72 ชั่วโมงนับตั้งแต่ทราบเหตุเท่าที่สามารถดำเนินการได้ และหากเป็นกรณีที่มีความเสี่ยงสูง อาจต้องแจ้งให้เจ้าของข้อมูลที่ได้รับผลกระทบทราบด้วย

บริษัทที่ไม่สามารถระบุได้ว่าข้อมูลใดถูกเข้าถึงหรือถูกขโมยไปบ้าง ย่อมประสบปัญหาในการปฏิบัติตามข้อกำหนดเหล่านี้

นอกจากนี้ ธุรกิจที่อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562 โดยเฉพาะหน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศ (Critical Information Infrastructure: CII) ยังมีหน้าที่เพิ่มเติมด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์

แม้ว่าบริษัทของคุณจะไม่ได้อยู่ภายใต้ข้อกำหนดเหล่านี้โดยตรง แต่ลูกค้ารายใหญ่ก็อาจกำหนดให้ธุรกิจของคุณต้องมีมาตรฐานความปลอดภัยในระดับใกล้เคียงกัน ก่อนตัดสินใจทำสัญญาร่วมงาน

5 มาตรการสำคัญที่ช่วยป้องกัน Ransomware

ไม่มีซอฟต์แวร์หรือเครื่องมือใดเพียงอย่างเดียวที่สามารถป้องกัน Ransomware ได้ทั้งหมด สิ่งที่ได้ผลจริงคือการใช้มาตรการพื้นฐานที่สำคัญอย่างสม่ำเสมอ และมีการตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง

1. สำรองข้อมูลในที่ที่แฮกเกอร์เข้าถึงไม่ได้

หากข้อมูลสำรองถูกเก็บไว้บนเครือข่ายเดียวกับระบบหลัก และใช้บัญชีผู้ดูแลระบบเดียวกัน เมื่อเกิดการโจมตี ข้อมูลสำรองก็อาจถูกเข้ารหัสไปพร้อมกับข้อมูลหลักได้

ธุรกิจจึงควรมีข้อมูลสำรองอย่างน้อยหนึ่งชุดที่แยกออกจากระบบหลัก (Offline Backup) หรือเป็นข้อมูลสำรองที่ไม่สามารถแก้ไขหรือลบได้ในช่วงเวลาที่กำหนด (Immutable Backup)

ที่สำคัญ ต้องมีการทดสอบกู้คืนข้อมูลจริงด้วย

เพราะการมีข้อมูลสำรองที่ไม่เคยทดสอบกู้คืน ไม่ได้หมายความว่าคุณจะสามารถนำข้อมูลกลับมาใช้ได้เมื่อเกิดปัญหา

2. อัปเดตระบบและซอฟต์แวร์อย่างสม่ำเสมอ

การโจมตีด้วย Ransomware จำนวนมากอาศัยช่องโหว่ด้านความปลอดภัยที่มีแพตช์แก้ไขออกมาแล้ว แต่ระบบของธุรกิจยังไม่ได้รับการอัปเดต

ไม่ว่าจะเป็นระบบปฏิบัติการ อุปกรณ์ VPN ไฟร์วอลล์ หรือซอฟต์แวร์ที่ใช้ในการทำงานประจำวัน ล้วนต้องมีการตรวจสอบและอัปเดตอย่างสม่ำเสมอ

ธุรกิจควรกำหนดรอบการอัปเดตให้ชัดเจน พร้อมมอบหมายผู้รับผิดชอบโดยตรง เพื่อไม่ให้ระบบใดถูกละเลย

3. จำกัดสิทธิ์การเข้าถึงระบบ

พนักงานไม่ควรใช้บัญชีที่มีสิทธิ์ระดับผู้ดูแลระบบ (Administrator) สำหรับการทำงานทั่วไป

ควรเปิดใช้งานการยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน (Multi-Factor Authentication: MFA) สำหรับอีเมล การเข้าถึงระบบจากระยะไกล และบริการ Cloud ที่จัดเก็บข้อมูลสำคัญของธุรกิจ

นอกจากนี้ เมื่อพนักงานลาออก บริษัทควรปิดสิทธิ์การเข้าถึงระบบภายในวันทำงานสุดท้าย ไม่ใช่ปล่อยให้บัญชียังคงใช้งานได้ต่อไปอีกหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน

4. เฝ้าระวังและตรวจจับภัยคุกคามตลอดเวลา

การติดตั้งโปรแกรมป้องกันภัยคุกคามบนอุปกรณ์ทุกเครื่องถือเป็นมาตรการพื้นฐานที่ธุรกิจควรมี

แต่สิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือ ต้องมีคนคอยตรวจสอบและตอบสนองต่อการแจ้งเตือนเหล่านั้น

ลองนึกภาพว่าระบบตรวจพบความผิดปกติและส่งสัญญาณเตือนตอนตี 2 ของคืนวันเสาร์ แต่ไม่มีใครรับรู้หรือเข้าดำเนินการ

การแจ้งเตือนนั้นก็แทบไม่มีประโยชน์ในการหยุดยั้งการโจมตี

ธุรกิจจึงควรมีระบบเฝ้าระวังที่ทำงานอย่างต่อเนื่อง พร้อมผู้รับผิดชอบที่สามารถเข้าตรวจสอบและจัดการเหตุการณ์ได้เมื่อพบความผิดปกติ

5. อบรมพนักงานอย่างสม่ำเสมอ

พนักงานเป็นส่วนสำคัญของการรักษาความปลอดภัยทางไซเบอร์

การให้ความรู้สั้น ๆ แต่บ่อยครั้งเกี่ยวกับไฟล์แนบที่น่าสงสัย อีเมลปลอมที่ขอให้โอนเงิน หรือเว็บไซต์หลอกขโมยรหัสผ่าน มักได้ผลดีกว่าการจัดอบรมครั้งใหญ่เพียงปีละครั้ง

เป้าหมายไม่ใช่การทำให้พนักงานกลัวเทคโนโลยี แต่เป็นการช่วยให้ทุกคนรู้จักสังเกตความผิดปกติ และรู้ว่าควรทำอย่างไรเมื่อพบสิ่งที่น่าสงสัย

ทำไมแผนกู้คืนระบบจึงเป็นตัวตัดสินความเสียหาย?

ลองเปรียบเทียบบริษัทสองแห่งที่ถูกโจมตีด้วย Ransomware ในลักษณะเดียวกัน

บริษัทแรกมีข้อมูลสำรองที่ผ่านการทดสอบแล้ว มีแผนระบุชัดเจนว่าต้องกู้คืนระบบใดก่อน และรู้ว่าจะต้องติดต่อใครเมื่อเกิดเหตุ บริษัทนี้อาจกลับมาเปิดดำเนินงานได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงหรือไม่กี่วัน

ในทางกลับกัน บริษัทที่ไม่มีแผนรับมือ ไม่มีข้อมูลสำรองที่เชื่อถือได้ และไม่รู้ว่าควรเริ่มแก้ไขจากจุดไหน อาจต้องหยุดดำเนินงานนานหลายสัปดาห์ และอาจรู้สึกว่าจำเป็นต้องจ่ายค่าไถ่ ทั้งที่ไม่มีอะไรรับประกันว่าจะได้รับข้อมูลคืน

สิ่งที่ธุรกิจควรเตรียมไว้ล่วงหน้าคือ แผนลำดับการกู้คืนระบบ (Recovery Priority)

ลองถามตัวเองว่า หากระบบ IT หยุดทำงานทั้งหมด ระบบใดที่ธุรกิจขาดไม่ได้?

เป็นระบบบัญชี ระบบจัดการคำสั่งซื้อ อีเมล หรือเซิร์ฟเวอร์จัดเก็บไฟล์ส่วนกลาง?

ควรกำหนดลำดับการกู้คืนให้ชัดเจนตั้งแต่ก่อนเกิดเหตุ รวมถึงระบุว่าใครมีอำนาจตัดสินใจในสถานการณ์ฉุกเฉิน

เพราะเมื่อเกิดการโจมตีจริง ทุกนาทีที่เสียไปกับการตัดสินใจ อาจหมายถึงความเสียหายทางธุรกิจที่เพิ่มขึ้น

หากถูก Ransomware โจมตี ควรจ่ายค่าไถ่หรือไม่?

หน่วยงานภาครัฐและผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์โดยทั่วไปไม่แนะนำให้จ่ายค่าไถ่

เนื่องจากการจ่ายเงินไม่ได้รับประกันว่าจะสามารถกู้คืนข้อมูลได้ และไม่ได้หมายความว่าข้อมูลที่ถูกขโมยไปจะไม่ถูกนำไปเผยแพร่

นอกจากนี้ เงินค่าไถ่ยังอาจถูกนำไปสนับสนุนการโจมตีครั้งต่อไปอีกด้วย

แนวทางที่ดีกว่าคือการเตรียมระบบให้พร้อมจนธุรกิจไม่จำเป็นต้องพึ่งพาการจ่ายค่าไถ่เพื่อกลับมาดำเนินงาน

ซึ่งทั้งหมดนี้เริ่มต้นจากการสำรองข้อมูลที่เชื่อถือได้ การควบคุมสิทธิ์การเข้าถึง และการเฝ้าระวังภัยคุกคามอย่างต่อเนื่อง

การใช้บริการ Managed IT ช่วยธุรกิจได้อย่างไร?

สำหรับ SME ไทยจำนวนมาก ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ไม่รู้ว่าควรป้องกัน Ransomware อย่างไร แต่อยู่ที่การไม่มีเวลาและบุคลากรเพียงพอที่จะดูแลมาตรการเหล่านี้อย่างต่อเนื่องทุกสัปดาห์

บริการ HumanIT Tier 2 ช่วยดูแลมาตรการความปลอดภัยที่สำคัญให้กับธุรกิจ โดยครอบคลุมบริการต่าง ๆ ได้แก่

  • SOC-lite Monitoring: เฝ้าระวังระบบพร้อมแจ้งเตือนภัยคุกคามตลอด 24 ชั่วโมง ทุกวัน

  • 4-Hour Response SLA: ข้อตกลงระดับการให้บริการที่กำหนดระยะเวลาตอบสนองภายใน 4 ชั่วโมง

  • Backup & Recovery Testing: สำรองข้อมูลและทดสอบการกู้คืนระบบ

  • User Lifecycle Management: จัดการบัญชีผู้ใช้งานตั้งแต่เริ่มงาน เปลี่ยนหน้าที่ ไปจนถึงลาออก

  • Access Control: ควบคุมสิทธิ์การเข้าถึงระบบและข้อมูลสำคัญของธุรกิจ

ค่าบริการ HumanIT Tier 2 ฿2,500 ต่ออุปกรณ์ / เดือน

฿2,000 ต่ออุปกรณ์ / เดือน เมื่อชำระแบบรายปี

เป้าหมายของบริการนี้ไม่ใช่การรับประกันว่าจะไม่มีภัยคุกคามใดเข้าสู่ระบบได้เลย แต่เป็นการทำให้มั่นใจว่า หากเกิดเหตุการณ์ขึ้น จะมีผู้ตรวจพบความผิดปกติอย่างรวดเร็ว สามารถควบคุมความเสียหาย และกู้คืนระบบจากข้อมูลสำรองที่ผ่านการทดสอบมาแล้ว

เพราะการป้องกัน Ransomware ที่ดี ไม่ได้หมายถึงแค่การหยุดการโจมตี แต่ยังหมายถึงการทำให้ธุรกิจสามารถกลับมาดำเนินงานได้เร็วที่สุดเมื่อเกิดปัญหา

ปรึกษาเรื่องความปลอดภัย IT สำหรับธุรกิจของคุณกับ HumanIT

ติดต่อ Eve โทร. +66 89 354 9916 หรือดูรายละเอียดแพ็กเกจได้ที่ humanit.asia/pricing-and-plans.